Bir otomasyonun parçaları: tetikleyici, aksiyon ve arası

Önceki bölümde otomasyonun ne olduğunu gördün: bir olay, sonra otomatik bir aksiyon. Şimdi bu cümlenin içindeki her kelimeyi açalım, çünkü Make'te ya da n8n'de bir ekrana baktığında karşına hep bu parçalar çıkacak.

Tetikleyici

Tetikleyici, otomasyonu başlatan olay. İki türü var. Olay bazlı tetikleyici bir şey gerçekleştiğinde ("yeni sipariş geldiğinde", "form dolduğunda") anında çalışır. Bunun arkasında genelde bir webhook durur: bağlı olduğun uygulama, bir şey olduğunda arkada sessizce "bir şey oldu" diye haber uçurur, otomasyon bu haberi dinler ve uyanır. Zamanlı tetikleyici ise saate bağlı çalışır: "her sabah 09.00'da" gibi. Olay yoksa, sen bir zaman belirlersin.

Aksiyon kutusu

Aksiyon kutusu, tek bir iş yapan blok. "Mail gönder", "tabloya satır ekle", "dosyayı taşı" gibi. Make bu kutulara module diyor, n8n ise node. İsim farklı, iş aynı: her kutu tek bir görevi yerine getirir, zincirleme bağlanarak bir akış oluşturur.

Bağlantı

Bir kutunun senin hesabına (Gmail'ine, Google Sheets'ine, Etsy mağazana) girme izni, bağlantı gerektirir. Make buna connection, n8n ise credential diyor. Bunu bir kere kurarsın, sonra o bağlantıyı ihtiyaç duyan tüm otomasyonlarında yeniden kullanabilirsin.

Veri eşleme

Bir kutudan çıkan bilgi (müşterinin adı, e-postası, sipariş tutarı), sonraki kutunun doğru alanına taşınmalı. Buna veri eşleme deniyor, ve otomasyonun asıl "kablosu" burası. Bir kutu "ad" bilgisini üretir, sen bu bilgiyi sonraki kutudaki "alıcı adı" alanına bağlarsın. Yanlış eşlersen, mail yanlış kişiye ya da boş bir alanla gider.

Filtre ve yol ayrımı

Her zaman her koşulda devam etmek istemezsin. Filtre, "sadece şu koşulda devam et" demenin yolu (mesela sadece tutar belli bir eşiği geçtiyse). Yol ayrımı ise duruma göre farklı bir dala gitmen gerektiğinde kullanılır, Make'te buna router deniyor: aynı otomasyon, koşula göre iki farklı yola ayrılabilir.

Çalışma birimi

Bu araçlar yaptıkları işi bir sayaçla ölçer; planının sınırı da bu sayaç üzerinden işler. Make'te buna credit deniyor (eskiden operation diye geçiyordu, Ağustos 2025'te isim credit oldu). n8n'de ise akışın baştan sona bir turu tek bir execution sayılır. Fiyat mantığı buradan okunur: rakamları vermiyorum, ama her kutu çalıştığında bir şey tükettiğini bilmen yeterli.

Bir araya gelince

Şimdi hepsini tek bir zincirde görelim: form dolduruldu (tetikleyici) → tabloya satır eklendi (aksiyon, veri eşlemeyle formdan gelen ad ve e-posta doğru sütunlara yazıldı) → hoş geldin maili gitti (ikinci aksiyon, aynı bilgiyle) → tutar eşiği aşıldıysa bildirim düştü (filtre + yol ayrımı). İnsan eli değmeden, baştan sona.

AI parçası

Bu zincire bir AI kutusu eklendiğinde, kurallı işlere yorumlama adımları da katabiliyorsun: gelen mesajın tonunu sınıflandırmak, bir cevabı taslak olarak hazırlamak gibi. Make'te bunun için bir OpenAI modülü var, n8n ise bunu daha derin ele alıyor; kendi AI Agent node'ları görsel LangChain blokları üzerinden kurallı akışa yorumlama gücü katıyor.

Kaynak: make.com/en/templates, erişim Temmuz 2026.

Sıradaki bölümde bu iki aracı, Make ile n8n'i, dürüstçe karşılaştırıyoruz: hangisi kime uygun, hangisi ne zaman doğru seçim.