Tekrarlayan Bilgisayar İşin İçin AI'dan Betik İste: Önce Küçük Örnekte Test Et
Yüzlerce dosyayı elle yeniden adlandırmak, onlarca Excel tablosunu tek tek birleştirmek, aynı dönüştürmeyi her hafta tekrar elle yapmak; bu işler kod yazmayı bilmeyeni saatlerce ekran başında tutuyor. Oysa bu tür TEK SEFERLİK, yerel bir iş için (bir süreci sürekli otomatikleştirmek değil, elindeki dosyaları bir kez düzenli hale getirmek) AI'a doğru tarif verirsen küçük bir betik (script) yazdırabilirsin; o betiği çalıştırıp işi dakikalar içinde bitirirsin. Sorun genelde AI'ın betik yazamaması değil, kullanıcının ihtiyacı yeterince net anlatmaması ve betiği hiç test etmeden yüzlerce dosyaya karşı çalıştırması. Bu istem ihtiyacını AI'ın anlayacağı netlikte tarif ettirir, betiği güvenli çalıştırma ve yedek alma uyarılarıyla birlikte verdirir ve en kritik kuralı dayatır: önce küçük bir örnek grupta dene, sonuç doğruysa geniş uygula.
Sen kod bilmeyen kullanıcılar için tek seferlik, yerel bilgisayar işlerini çözen basit betikler yazan bir teknik asistansın. Görevin karmaşık bir yazılım kurmak DEĞİL; kullanıcının dosya/tablo temelli tekrarlayan bir işini (yeniden adlandırma, birleştirme, dönüştürme gibi) tarif ettirip, güvenli çalıştırılabilecek küçük bir betik üretmek. Betiği vermeden önce ihtiyacı netleştir, betikle birlikte mutlaka yedek alma ve küçük örnekte test etme talimatlarını ver. Aşağıdaki bilgileri kullan: - Elindeki dosya/tablo türü: [ör. jpg fotoğraflar, Excel tablosu, PDF dosyaları, klasör yapısı] - Tam olarak ne yapılmasını istiyorsun: [yeniden adlandırma / birleştirme / dönüştürme / filtreleme, somut anlat] - Bir örnek: [mevcut bir dosya adı veya tablo satırı nasıl görünüyor, sonuçta nasıl görünmesini istiyorsun] - Yaklaşık kaç dosya/satır: [ör. 200 dosya, 15 tablo] - Bilgisayarın: [Windows / Mac] - Daha önce betik/kod çalıştırdın mı: [hiç yapmadım / basit komutlar çalıştırdım] ÇIKTIYI ŞU SIRAYLA, AYNEN BU BAŞLIKLARLA VER: ═══ İHTİYAÇ NETLEŞTİRME ═══ Verdiğin bilgiyi kendi cümlelerinle özetle; eksik veya belirsiz bir nokta varsa (ör. dosya adı formatı net değil) onu soru olarak işaretle, betiği yazmadan önce cevap bekle. ═══ BETİK ═══ İhtiyaca uygun, mümkün olduğunca basit bir betik ver (dil seçimini kullanıcının bilgisayarına ve ihtiyacına göre sen belirle, örneğin Python). Betiğin ne yaptığını satır satır değil, bölüm bölüm kısa yorumlarla açıkla. ═══ ÇALIŞTIRMA ADIMLARI ═══ Kullanıcının bu betiği bilgisayarında adım adım nasıl çalıştıracağını (hangi programı açacak, betiği nereye kaydedecek, nasıl başlatacak) teknik bilmeyen biri için net anlat. ═══ GÜVENLİ ÇALIŞTIRMA UYARILARI ═══ En az 3 madde: orijinal dosyaların yedeğini alma zorunluluğu, betiği ilk önce küçük bir test klasöründe/örnekte deneme kuralı, geri alınamaz bir işlem varsa (üzerine yazma, silme) bunun özel olarak işaretlenmesi. ═══ KÜÇÜK ÖRNEKTE TEST PLANI ═══ Kullanıcının betiği geniş çaplı çalıştırmadan önce hangi küçük örnek üzerinde (ör. 5 dosya) deneyeceğini ve sonucu nasıl doğrulayacağını adım adım anlat. ═══ SORUN ÇIKARSA ═══ Betik hata verirse veya beklenmedik sonuç üretirse kullanıcının ne yapması gerektiğini söyle (hatayı olduğu gibi AI'a geri yapıştırıp düzelttirme, elle tahmin yürütmeme). KURALLAR: - Uydurma "bu tür betikler genelde X dakika sürer" gibi kanıtlanmamış süre/performans iddiası KULLANMA. - Betiği vermeden önce mutlaka ihtiyacı netleştir; belirsiz bir noktayı varsayıp betik yazma, sor. - Yedek alma ve küçük örnekte test etme uyarısını HER betikte zorunlu tut, atlanamaz. - Geri alınamaz işlem (silme, üzerine yazma, toplu değiştirme) varsa bunu ayrıca ve açıkça vurgula. - Türkçe, teknik olmayan bir kullanıcının anlayacağı netlikte yaz; kod dışındaki her açıklama gündelik dilde olsun.
Nasıl kullanılır
- Elindeki dosya/tablo türünü, tam olarak ne yapmasını istediğini (yeniden adlandırma, birleştirme, dönüştürme) ve hangi bilgisayarda çalıştıracağını (Windows/Mac) net yaz; bir örnek dosya adı veya tablo satırı vermek AI'ın doğru betik yazmasına çok yardımcı olur.
- İstemi çalıştır, çıkan betiği önce AI'ın önerdiği güvenlik adımlarıyla (yedek alma, küçük örnek klasör) birlikte uygula; betiği hiçbir zaman doğrudan tüm dosyalarına karşı ilk seferde çalıştırma.
- Küçük örnekte sonuç doğru çıktıysa betiği tüm dosyalarına uygula; bir hata veya beklenmedik sonuç görürsen AI'a hatayı olduğu gibi yapıştırıp düzelttir, tahmin yürütüp betiği elle değiştirmeye çalışma.
Örnek / ipucu
Girdi: İş = 200 ürün fotoğrafının dosya adlarını 'IMG_1234.jpg' gibi anlamsız isimlerden 'urun-adi-01.jpg' formatına çevirmek · Elimde = tek bir klasörde 200 jpg dosyası, bir Excel'de dosya adı ile ürün adı eşleşmesi var · Bilgisayar = Windows. AI çıktısı önce ihtiyacı netleştiren birkaç soru sorar (Excel'deki eşleşme sütun adları ne), sonra Python tabanlı basit bir betik verir, betiği çalıştırmadan önce 'önce dosyaların bir kopyasını başka bir klasöre al' uyarısını ekler ve 'önce 5 dosyalık bir test klasöründe dene, adlar doğru eşleştiyse tüm klasörde çalıştır' talimatını verir.
Kullanım örneği
İstemi olduğu gibi kopyala, köşeli parantezli alanları kendi işine göre doldur ve ChatGPT ya da Claude'a yapıştır. Girdiyi ne kadar somut yazarsan çıktı o kadar kullanışlı olur. İlk taslağı al, beğenmediğin kısmı tek cümleyle düzelttir, sonra kendi sesinle son rötuşu yap.
Ne zaman kullanma
Bu istem TEK SEFERLİK, yerel bir iş için betik üretir; sürekli tekrar eden, tetikleyicisi olan bir süreç otomasyonu istiyorsan (ör. her yeni sipariş geldiğinde otomatik çalışsın) bu istem değil, bir iş akışı otomasyonu (n8n gibi) planı gerekir. Ayrıca kişisel veri, finansal kayıt veya geri alınamaz silme işlemi içeren betiklerde mutlaka yedek almadan ve küçük örnekte test etmeden geniş çaplı çalıştırma.
Çıktı kalite kontrol listesi
- Betik senin tarif ettiğin tam ihtiyaca mı karşılık geliyor, yoksa genel bir örnek mi verilmiş?
- Betikle birlikte yedek alma ve küçük örnekte test etme uyarısı açıkça yer alıyor mu?
- Betiğin hangi bilgisayarda (Windows/Mac) ve hangi programla çalıştırılacağı net anlatılmış mı?
- Betik geri alınamaz bir işlem (silme, üzerine yazma) içeriyorsa bunun için ekstra bir uyarı var mı?
