Dropshipping Türkiye'de yasal mı? Vergi, fatura ve ETBİS rehberi
Dropshipping ayrı bir hukuki muafiyet değildir. Satış modeli, vergi statüsü, fatura, ETBİS ve müşteri sorumluluğunu resmi kaynaklarla kontrol et.
Kısa cevap: Dropshipping Türkiye'de başlı başına yasak bir satış modeli değildir. Fakat ürünün tedarikçiden doğrudan müşteriye gitmesi, satıcının vergi, fatura, tüketici ve ürün güvenliği sorumluluklarını kaldırmaz.
Dropshipping hukuki bir şirket türü veya özel vergi rejimi değildir. Yalnızca sipariş karşılama yöntemidir. Bu yüzden “ürün elime değmiyor, satış benim sayılmaz” yaklaşımı doğru değildir.
Bu yazı genel bilgilendirmedir, hukuki veya mali danışmanlık değildir. Ürün türü ve satış kanalı sonucu değiştirebilir.
Hazır ürünü yeniden satmak ile evde üretmek aynı değil
Gelir İdaresi Başkanlığının esnaf muaflığı açıklaması, evde imal edilen ürünler için belirli şartlar tanımlar. Dropshipping modelinde dışarıdan alınan hazır ürünü yeniden satıyorsan bu koşulları otomatik olarak karşıladığını varsayamazsın.
Düzenli, kazanç amaçlı ve devamlı satışın vergi statüsü faaliyetin gerçek yapısına göre belirlenir. Şirket veya başka bir mükellefiyet türü gerekip gerekmediğini satış başlamadan önce mali müşavir veya vergi dairesiyle netleştir.
Fatura sorumluluğu neden kaybolmaz?
Müşteri ürünü senin mağazandan satın alır. Tedarikçi paketi hazırlasa bile sipariş kaydı, tahsilat ve müşteri ilişkisi senin satış kanalında oluşur.
Vergi mükellefi olarak yürütülen satışlarda belge düzeni ve fatura yükümlülüğü devam eder. Muafiyet veya farklı bir statü varsa uygulanacak belge düzeni ayrıca doğrulanmalıdır. Herkese aynı cümleyi kurmak yerine kendi vergi statünü esas al.
ETBİS hangi durumda gerekir?
ETBİS konusunda en sık yapılan hata, bütün satış kanallarını aynı kabul etmektir.
Ticaret Bakanlığının elektronik ticaret sıkça sorulan sorular sayfasına göre:
- Kendi elektronik ticaret ortamında faaliyet gösteren hizmet sağlayıcıların kayıt yükümlülüğü vardır.
- Yurt içindeki bir pazaryeri üzerinden satış yapanların ETBİS kayıt ve bildirim yükümlülüğü bulunmaz.
- Türkiye'de yerleşik olup yurt dışındaki bir pazaryeri üzerinden sipariş alan satıcılar için kayıt yükümlülüğü doğabilir.
Yani yalnız Trendyol veya Hepsiburada mağazası ile kendi alan adındaki Shopify mağazası aynı senaryo değildir. Etsy gibi yurt dışında yerleşik platformlar da ayrıca değerlendirilmelidir.
Tüketici karşısında satıcı sensin
Tedarikçinin ürünü geç göndermesi, yanlış ürün yollaması veya paketi hiç çıkarmaması müşterinin muhatabını değiştirmez. Müşteri senin mağazandan sipariş verdiyse iletişim, teslimat, iade ve ürün uygunluğu süreçlerini sen yönetirsin.
Bu nedenle tedarikçi sözleşmesinde şunları netleştir:
- Stok bilgisinin ne sıklıkla güncellendiği
- Siparişin kaç gün içinde gönderileceği
- Takip numarasının nasıl iletileceği
- Yanlış veya hasarlı üründe maliyeti kimin karşılayacağı
- İade adresi ve iade kabul süreci
- Marka ve ürün güvenliği belgeleri
Yurt dışı tedarikçide ek kontrol gerekir
Ürün sınır ötesinden müşteriye gönderiliyorsa gümrük, ithalat kısıtları, ürün güvenliği ve ek vergiler gündeme gelebilir. Kozmetik, elektronik, gıda, oyuncak ve benzeri kategorilerde ürün özelindeki kurallar daha sıkıdır.
Ürünü listelemeden önce GTİP, ithalat koşulları ve ürün güvenliği belgelerini ilgili resmi kurumdan doğrula. Tedarikçinin “sorunsuz gönderiyoruz” demesi hukuki kanıt değildir.
Güvenli başlangıç kontrolü
- Ürünün Türkiye'de satılmasının ve ithal edilmesinin uygun olduğunu doğrula.
- Vergi statünü mali müşavir veya vergi dairesiyle belirle.
- Satış kanalına göre ETBİS yükümlülüğünü kontrol et.
- Fatura veya uygulanacak belge düzenini satıştan önce kur.
- Tedarikçiyle teslimat, iade ve hasar sorumluluğunu yazılı hale getir.
- Stok senkronizasyonu olmadan çok sayıda ürün açma.
- Müşteriye gerçekçi teslimat süresi göster.
Sonuç
Dropshipping'i yasal veya yasa dışı yapan tek başına ürünün kimin deposundan çıktığı değildir. Satışın vergi kaydı, ürünün uygunluğu, doğru belge düzeni, ETBİS durumu ve tüketici yükümlülükleri birlikte değerlendirilir.
Küçük başla, bütün akışı tek siparişte test et ve resmi yükümlülükleri satış hacmi büyümeden tamamla.
Sık sorulan sorular
Dropshipping yapmak Türkiye'de yasak mı?
Dropshipping başlı başına yasak bir yöntem değildir. Fakat ürün, vergi, tüketici, fatura, ithalat ve platform kurallarına uyma sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
Dropshipping için şirket kurmak zorunlu mu?
Düzenli ve ticari nitelikte satışın vergi statüsü kişiye ve faaliyet biçimine göre değerlendirilir. Hazır ürün alıp satmak, evde üretilen ürünlere ilişkin esnaf muaflığıyla aynı değildir. Satıştan önce mali müşavir veya vergi dairesiyle durumunu netleştir.
Yalnız Trendyol veya Hepsiburada üzerinden satışta ETBİS gerekir mi?
Ticaret Bakanlığının güncel SSS sayfasına göre yurt içindeki aracı hizmet sağlayıcılar üzerinden satış yapanların ETBİS kayıt ve bildirim yükümlülüğü bulunmuyor. Kendi siten veya yurt dışı yerleşik pazaryeri kullanımı farklı değerlendirilebilir.
Tedarikçi hata yaparsa müşteriye karşı kim sorumlu olur?
Müşteriye satışı yapan mağaza, teslimat ve ürün uygunluğu konusunda sorumluluk taşır. Tedarikçiyle yaptığın anlaşma müşterinin sana yönelteceği talepleri otomatik olarak ortadan kaldırmaz.
